Boşanma Davasında Nafaka Nedir?

Nafaka, eşin diğer eşe ödemekle zorunlu olduğu aylık olup mahkeme kararıyla verilen yasal bir yükümlülüktür. Nafakanın birden fazla çeşidi bulunmakla birlikte her nafaka türünün şartları da farklıdır. Nafaka aile hukukundan doğan kişisel bir borçtur bu nedenle devredilemez. Nafaka ölümle sona erer ve mirasçılara geçmez. Nafaka mahkeme tarafından nafaka ancak kanununda sayılan şartların varlığı halinde bağlanabilir.

NAFAKANIN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Türk Medeni Kanunu’nun hükümleri gereğince hukukumuzda 4 çeşit nafaka türü bulunmaktadır. Tedbir nafakası, yoksulluk nafakası, iştirak nafakası ve yardım nafakası olmak üzere her bir nafaka türü için farklı şartlar öngörülmüştür.

TEDBİR NAFAKASI NEDİR?

Tedbir nafakası boşanma davası devam ederken veya boşanma davasından önce istenebilir. Barınma, geçinme ve çocuklarının bakım ve giderlerini karşılama amacıyla takdir edilen nafaka türüdür. Tedbir nafakası hakim tarafından gerek eşin gerek müşterek çocukların (18 yaşından küçük olan çocuklar) lehine verilebilecektir. Tedbir nafakası boşanma davasında dava tarihinden itibaren işlemeye başlamaktadır ve boşanma davasında verilen kararının kesinleşmesi ile kendiliğinden son bulmaktadır.

TEDBİR NAFAKASI ÖDENMEZSE NE YAPILMALIDIR?

Nafaka ödemekle yükümlü olan tarafın, tedbir nafakasını ödemediği durumda ise nafaka alacaklısı icra takibi başlatarak cebri icra yoluyla nafaka alacağını tahsil etme yoluna gidebilecektir.

İŞTİRAK NAFAKASI NEDİR?

Boşanmaya ilişkin karar verilmesinden sonra, velayet hakkı kendisine verilmeyen tarafın, velayet hakkı kendisine verilen eşe müşterek çocuğun veya çocukların bakım, eğitim ve sağlık giderleri için maddi gücü oranında aylık olarak ödemesi gereken paradır. Boşanma davasında hükmedilen tedbir nafakası, boşanma davası kararının kesinleşmesi durumunda yeniden hüküm kurularak iştirak nafakasına dönüştürülmektedir.

İŞTİRAK NAFAKASI NASIL HESAPLANMAKTADIR?

Çocuk için ödenecek olan iştirak nafakasının miktarı hesaplanırken; müşterek çocukların yaşları, eğitim durumları, hayatın devamını sağlayan günlük ihtiyaçlar ve ebeveynlerin maddi durumları mutlaka gözetilmelidir. 

İŞTİRAK NAFAKASI NE ZAMAN SONA ERER?

İştirak nafakası çocuğun ergin olmasına kadar yani çocuğun 18 yaşını doldurması, ya da mahkeme kararıyla ergin kılınmasına kadar devam etmektedir. Ayrıca nafaka ödemekle yükümlü olan tarafın vefat etmesi halinde de iştirak nafakası sona erer.

İŞTİRAK NAFAKASI ÖDENMEZSE NE OLUR?

İştirak nafakası ödenmediği takdirde, nafaka alacaklısı olan taraf yasal haklarından biri olan icra takibi başlatma hakkını kullanarak nafaka borçlusuna icra takibini yöneltebilir. Nafaka alacaklarının tahsili amacıyla emekli maaşlarına haciz konulabilmektedir. Nafaka borçlusunun maaşından nafaka alacağının aylık miktarının tamamı kesilerek tahsil edilecektir. Nafaka borçlusu olan tarafın, aylık nafaka bedelini ödemediği taktirde nafaka alacaklısının şikayeti üzerine ve diğer koşulların da varlığı durumunda, İcra İflas Kanunu’nun 344. maddesine göre 3 aya kadar tazyik hapsine mahkum edilecektir.

YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?

Yoksulluk nafakası boşanma kararı ile evliliğin sona ermesi halinde yoksulluğa düşecek olan eş lehine hükmedilen nafaka türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 175. Maddesinde, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, daha ağır kusurlu olmamak koşuluyla geçimini sağlamak için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebileceği belirtilmiştir. Yoksulluk nafakası nafakayı talep eden tarafın, diğer taraftan daha ağır kusurlu olması halinde hükmedilemeyecektir.

YOKSULLUK NAFAKASI NE ZAMAN SONA ERER?

Yoksulluk nafakası süresiz olarak hükmedilmektedir. Ancak, nafaka alacaklısının evlenmesi halinde veya taraflardan birinin vefat ettiği durumlarda kendiliğinden sona erecektir. Bununla birlikte nafaka alacaklısı olan tarafın yoksulluğunun ortadan kalkması halinde veya nafaka alacaklısının fiilen evliymiş gibi başka birisiyle birlikte yaşaması halinde de mahkeme kararı ile sona ermektedir.

YARDIM NAFAKASI NEDİR?

Yardım nafakası bir kişinin, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan altsoy ve üstsoy ile kardeşlerine ödediği nafaka türüdür.

RESMİ NİKAHSIZ EŞE NAFAKA BAĞLANABİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?

Resmi nikahsız olarak yaşayan eşe nafaka bağlanmamaktadır. Ancak resmi nikahsız yaşayan tarafların müşterek çocukları var ise bu çocuklar için iştirak nafakası bağlanabilmesi mümkündür. Bu durumda iştirak nafakasının bağlanabilmesi için babanın çocukları hukuken tanıması gerekmektedir. Çocukların tanınması halinde iştirak nafakasının ödenmesi yönünde karar verilebilmektedir.

EVLİLİK DIŞI DOĞAN ÇOCUK BABASININ MİRASINDAN FAYDALANABİLİR Mİ?

Nikahsız eşten doğan çocuğun mirastan faydalanabilmesi için babalık davası ya da tanıma davası açılması gerekmektedir. Soy bağının kurulması adına babalık davası miras bırakanın ölümünden sonra da açılabilir. Çocuk, babalık davası açarak mirastan hak iddia edebilir. Miras bırakan kişinin çocuğu olduğunu ispatladığı takdirde mirastan pay alabilecektir. Diğer bir durum ise babanın ölüme bağlı tasarrufta çocuğu tanıdığına dair beyanda bulunmasıdır. Tanıdığına dair beyanda bulunması halinde çocuk, babanın yasal mirasçısı olabilir.

ASGARİ ÜCRET ALAN KİŞİ NAFAKA ÖDER Mİ?

Nafaka borçlusu asgari ücretle çalışan bir kişi olsa dahi maddi gücünü zorlamayacak şekilde nafaka ödemekle yükümlü olacaktır.

NAFAKA ARTIRIM DAVASI NEREDE AÇILIR?

Nafaka artırım davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Nafaka borçlusunun yerleşim yerindeki aile mahkemesinde dava açılacaktır. Dava açılacak yerde aile mahkemesinin bulunmaması halinde ise Asliye Hukuk Mahkemesinde de nafaka artırım davası açılabilir.

NAFAKA ARTIRIM DAVASI NASIL AÇILIR? NAFAKA ARTIRIM DAVASINI AÇARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Nafaka artırımı talebinde bulunacak olan davacı, nafaka artırım talebindeki iddialarını ve delillerini dilekçe içerisinde bildirmelidir. Dava dilekçesi ile davayı açabilecektir. Nafaka artırım davası, kişilerin boşanma sonrası ekonomik durumuna göre değişiklik göstermektedir. Bu nedenle nafaka artırım davası açılacağı zaman dava öncesinde uzman bir avukat ile görüşülmeli ve dava dilekçesi uzman bir avukat tarafından hazırlanmalıdır. Nafaka talepler doğrultusunda arttırılabilir, kaldırılabilir veya azaltılabilir. Nafaka artış oranları, Yargıtay kararları doğrultusunda Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıklamış olduğu Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) doğrultusunda belirlenmektedir.

NAFAKA AZALTIM DAVASI NASIL AÇILIR?

Nafaka ödemekle yükümlü olan taraf, nafakanın indirilmesi için sebeplerin oluşması halinde dava dilekçesi hazırlayarak dava açabilecektir. Nafaka azaltım davası, basit yargılama usulü ile görülmektedir bu nedenle dava dilekçesine delillerin eklenmesi zorunludur.

NAFAKA AZALTIM DAVASI NE ZAMAN AÇILABİLİR?

Nafaka azaltım davasının açılması için herhangi bir süre öngörülmemiştir. Nafaka azaltım davası, ekonomik duruma göre her zaman açılabilmektedir.